چهارتايشان ايتاليايي بودند) تاج پاپي را به بارتولومئو پرينيانوي ناپلي بخشيد. اين پاپ‌، يعني‌ اوربانوس ششم (1378 ـ 1389)، چنان مستبدي از آب در آمد كه پانزده تن از كاردينال‌ها از دست او به آناني (در 40 كيلومتري رم‌) گريختند. در اين زمان به علت فشارهاي خارجي انتخاب‌ پاپ را غيرقانوني اعلام كردند و پاپ تازه‌اي برگزيدند به نام روبرتوي ژنوي كه سربازي بي‌رحم‌ و كاردينال بود. او با نام كلمنس هفتم (1378 ـ 1394)، به مقام پاپي رسيد. حال دو نفر پاپ‌ وجود داشت و وضعي نابهنجار كه نيم قرن دوام يافت‌.
پاپ رم‌، يعني اوربانوس ششم‌، جايش را به سه پاپ ديگر ايتاليايي داد: پيرو توماچلي‌ ناپلي‌، بونيفاكيوس نهم (1389 ـ 1404)؛ كوزمومليوراتسي سولمونايي‌، اينوكنتيوس هفتم‌ (1404 ـ 1406)؛ و آنجلوكوراريوي ونيزي‌، گرگوريوس دوازدهم (1406 ـ 1415). در اين اثنا، كلمنس هفتم ناپاپ جايش را به پدرو دولوناي آراگوني‌، بنديكتيوس سيزدهم (1394 ـ 1417، 1424) داد.
اين تفرقه جنبه‌ٴ سياسي پيدا كرده بود. چون هواداران اوربانوس يا پاپ‌هاي رم از قبول‌ ايتالياي شمالي و مركزي‌، كرس‌، امپراتوري (با چند استثنا)، مجارستان‌، لهستان‌، اسكانديناوي‌، انگلستان و ايرلند برخوردار بودند، حال آن‌كه پاپ‌هاي آوينيون از سوي فرانسه‌، اسپانيا، شاهان‌ ناپل و سيسيل‌، ساردني‌، اسكاتلند، ردس و قبرس پشتيباني مي‌شدند. اوضاع چنان تحمل‌ناپذير شد كه با پيشگامي دانشگاه پاريس تدابير جدي براي چاره‌ٴ كار انديشيده شد. در سال 1409، شورايي در پيزا انعقاد يافت كه گرگوريوس دوازدهم و بنديكتيوس سيزدهم هر دو را بركنار ساخت و پيترو فيلارگو1 نامي را با لقب آلكساندر پنجم (1409 ـ 1410) به مقام پاپي برگزيد. او يك بچه‌ٴ سرراهي اهل كرِت بود كه به مسلك فرانسيسيان درآمده‌، تحصيلات خوبي كرده و سرانجام به مقام كاردينالي رسيده بود. انتخاب شخصي فاقد خانواده و ميهن از سوي شورا امري‌ بديهي بود، چون بسياري از پاپ‌ها از مقام خويش به سود خويشاوندان يا هم‌شهريانشان‌ بهره‌برداري كرده بودند.
آلكساندر پنجم كمي بيش از ده ماه‌، بر مسند پطروس رسول تكيه زد و در سال 1410، در بولونيا جاي خود را به بالداسار كوساي ناپلي‌، يوآنس بيست و سوم (1410 ـ 1415) داد، درحالي كه بنديكتيوس سيزدهم در آوينيون به حكومت خود ادامه مي‌داد. زير فشار مشترك‌ دانشگاه پاريس و امپراتور سيگيسموند، يوآنس بيست و سوم در سال 1414، در كنستانس‌ شوراي تازه‌اي منعقد ساخت‌. حتي خودش هم در آن حضور يافت‌، به‌زودي ناگزير شد به‌خاطر اتهامات فراواني كه بر او وارد كردند خود را پنهان كند. گرگوريوس دوازدهم كه هنوز زنده بود به‌


1.   ¿ يادداشت مربوط به پطروس كرتي‌.